The British East India Company initiated its commercial presence in Andhra by setting up its first factory (trading post) in 1611 at the coastal port town of Machilipatnam. This served as a key mercantile hub on the Coromandel Coast before the Company expanded into territorial governance.

బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ 1611లో తీరప్రాంత పట్టణమైన మచిలీపట్నంలో తన మొదటి ఫ్యాక్టరీని స్థాపించడం ద్వారా ఆంధ్రలో వాణిజ్య కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది. కంపెనీ ప్రాదేశిక పాలనకు విస్తరించడానికి ముందు ఇది కోరమాండల్ తీరంలో ముఖ్యమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా పనిచేసింది.

The commercial settlement at Machilipatnam was established with explicit permission and royal patronage from the Qutb Shahi dynasty, the rulers of Golconda, who controlled the coastal trade networks at that time.

ఆ కాలంలో తీరప్రాంత వాణిజ్య మార్గాలను నియంత్రించిన గోల్కొండ పాలకులైన కుతుబ్ షాహీ వంశం స్పష్టమైన అనుమతి, రాజాశ్రయం ఇవ్వడంతో మచిలీపట్నం వాణిజ్య స్థావరం ఏర్పడింది.

The Northern Circars, consisting of five coastal districts, were acquired by the East India Company between 1765 and 1766. This acquisition marked the transition of the Company from a purely mercantile entity into a political power in Andhra.

ఐదు తీరప్రాంత జిల్లాలతో కూడిన ఉత్తర సర్కారులను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ 1765–1766 మధ్య స్వాధీనం చేసుకుంది. దీనితో కంపెనీ కేవలం వాణిజ్య సంస్థ స్థాయి నుంచి ఆంధ్రలో రాజకీయ శక్తిగా మారడం ప్రారంభమైంది.

The transfer of fiscal and administrative administration over the coastal Northern Circars was executed via treaties and imperial decrees issued by the Mughal Emperor and the local Nizam of Hyderabad, who held sovereign and regional authority.

సార్వభౌమ, ప్రాంతీయ అధికారాలు కలిగిన మొఘల్ చక్రవర్తి మరియు హైదరాబాద్ నిజాం జారీ చేసిన ఒప్పందాలు, సామ్రాజ్య ఉత్తర్వుల ద్వారా తీరప్రాంత ఉత్తర సర్కారుల ఆర్థిక, పరిపాలనా అధికారం కంపెనీకి బదిలీ అయింది.

The Ceded Districts (constituting the Rayalaseema area) were handed over to the East India Company by the Nizam of Hyderabad in November 1800, bringing a vast inland territory under the direct control of the Madras Presidency.

రాయలసీమ ప్రాంతంతో కూడిన దత్త మండలాలను హైదరాబాద్ నిజాం 1800 నవంబరులో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి అప్పగించాడు. దీంతో విస్తారమైన అంతర్భూభాగం మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ ప్రత్యక్ష నియంత్రణలోకి వచ్చింది.

The Nizam entered into a Subsidiary Alliance with the Company. To pay for the cost and maintenance of the subsidiary contingent force stationed by the Company in Hyderabad to guarantee his protection, he ceded the territories he had acquired from Mysore under the treaties of 1792 and 1799.

నిజాం కంపెనీతో సైన్య సహకార ఒప్పందం చేసుకున్నాడు. తన రక్షణ కోసం హైదరాబాద్‌లో కంపెనీ ఉంచిన అనుబంధ సైన్యపు నిర్వహణ ఖర్చులను చెల్లించేందుకు, 1792 మరియు 1799 ఒప్పందాల ద్వారా మైసూరు నుంచి పొందిన ప్రాంతాలను కంపెనీకి అప్పగించాడు.

The Ceded Districts consisted of the four core inland districts of Bellary, Anantapur, Cuddapah, and Kurnool. Together, they covered the entire Rayalaseema region of Andhra.

దత్త మండలాల్లో బళ్లారి, అనంతపురం, కడప, కర్నూలు అనే నాలుగు ప్రధాన అంతర్భూభాగ జిల్లాలు ఉన్నాయని మూలపత్రం పేర్కొంటోంది. ఇవి కలిపి రాయలసీమ ప్రాంతాన్ని ఏర్పరచాయి.

All the territories acquired in Andhra, including the coastal districts of Ganjam, Visakhapatnam, Godavari, Krishna, Nellore, and the inland Ceded Districts of Rayalaseema, were integrated into and governed under the Madras Presidency.

గంజాం, విశాఖపట్నం, గోదావరి, కృష్ణా, నెల్లూరు తీరప్రాంత జిల్లాలతో పాటు రాయలసీమ దత్త మండలాలు సహా ఆంధ్రలో కంపెనీ స్వాధీనం చేసుకున్న ప్రాంతాలన్నీ మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలో కలిపి పాలించారు.

It took nearly fifty to sixty years for the East India Company to consolidate its position in the territories acquired in Andhra. This slow consolidation was due to persistent, formidable opposition from local zamindars in the coastal areas and armed poligars in Rayalaseema.

ఆంధ్రలో స్వాధీనం చేసుకున్న ప్రాంతాల్లో తన స్థానాన్ని బలపరచుకోవడానికి కంపెనీకి దాదాపు యాభై నుంచి అరవై సంవత్సరాలు పట్టింది. కోస్తా ప్రాంతాల జమీందారులు, రాయలసీమ సాయుధ పాలెగాళ్ల నిరంతర ప్రతిఘటన వల్ల ఈ ప్రక్రియ నెమ్మదించింది.

On 24 October 1800, Thomas Munro was appointed as the Principal Collector of the Ceded Districts. He was tasked with establishing law and order, subduing the local chiefs, and organizing a structured land revenue administration.

1800 అక్టోబరు 24న థామస్ మన్రో దత్త మండలాల ప్రిన్సిపల్ కలెక్టర్‌గా నియమితుడయ్యాడు. శాంతిభద్రతలు నెలకొల్పడం, స్థానిక నాయకులను అదుపుచేయడం, క్రమబద్ధమైన భూ రెవెన్యూ పరిపాలనను ఏర్పాటు చేయడం అతని బాధ్యతలు.

The Company introduced two primary revenue frameworks: the Zamindari (Permanent) Settlement, mostly applied in the coastal districts with existing landlords, and the Ryotwari Settlement, implemented in the Rayalaseema inland region.

కంపెనీ రెండు ప్రధాన రెవెన్యూ విధానాలను ప్రవేశపెట్టింది: జమీందారులు ఉన్న కోస్తా జిల్లాల్లో ప్రధానంగా జమీందారీ (శాశ్వత) బందోబస్తు, రాయలసీమ అంతర్భూభాగంలో రైత్వారీ బందోబస్తు అమలు చేసింది.

In the coastal districts, 'peshcush' was the formal term for the annual fixed revenue or tribute that the Zamindars were legally bound to pay to the East India Company's government under the terms of their settlements.

కోస్తా జిల్లాల్లో బందోబస్తు నిబంధనల ప్రకారం జమీందారులు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ప్రభుత్వానికి తప్పనిసరిగా చెల్లించాల్సిన స్థిర వార్షిక రెవెన్యూ లేదా కప్పాన్ని ‘పేష్‌కష్’ అని పిలిచారు.

The high and rigid rates of 'peshcush' ruined many traditional zamindars. When they fell heavily into arrears, the Madras Government routinely sequestered their estates, divided them, or put them up for auction, breaking up the old aristocracy.

అధికంగా, కఠినంగా నిర్ణయించిన పేష్‌కష్ అనేక సంప్రదాయ జమీందారులను నాశనం చేసింది. బకాయిలు పెరిగితే మద్రాస్ ప్రభుత్వం వారి ఎస్టేట్లను స్వాధీనం చేసుకోవడం, విభజించడం లేదా వేలం వేయడం వల్ల పాత భూస్వామ్య వర్గం విచ్ఛిన్నమైంది.

Under the Ryotwari system, the land revenue was assessed and collected directly from the individual cultivator (ryot) who actually owned and tilled the land, eliminating the intermediary class of zamindars or tax-farmers.

రైత్వారీ వ్యవస్థలో భూమిని కలిగి స్వయంగా సాగుచేసే వ్యక్తిగత రైతుతోనే భూ రెవెన్యూ అంచనా వేసి నేరుగా వసూలు చేశారు. దీనివల్ల జమీందారులు లేదా పన్ను గుత్తేదారుల మధ్యవర్తిత్వం తొలగింది.

The Ryotwari system made the ryot the de facto proprietor of the soil. The cultivator was free to sublet, sell, or mortgage his land, and could not be evicted by the government as long as the fixed land assessment was paid regularly.

రైత్వారీ వ్యవస్థ రైతును భూమికి వాస్తవ యజమానిగా చేసింది. రైతు తన భూమిని కౌలుకు ఇవ్వడం, అమ్మడం లేదా తనఖా పెట్టడం చేయవచ్చు; నిర్ణయించిన భూ పన్ను క్రమంగా చెల్లించినంతకాలం ప్రభుత్వం అతడిని తొలగించలేదు.

Despite its noble intent, the Ryotwari system was hampered by severe over-assessment of land revenue (which even Munro acknowledged and later sought to reduce) and the fact that fields were not initially properly surveyed or boundaries clearly marked.

రైత్వారీ వ్యవస్థ ఉద్దేశం మంచిదైనా, భూ రెవెన్యూను చాలా ఎక్కువగా అంచనా వేయడం, మొదట్లో పొలాలను సరిగా సర్వే చేయకపోవడం మరియు హద్దులను స్పష్టంగా గుర్తించకపోవడం వల్ల అది రైతులకు తక్షణ ప్రయోజనం ఇవ్వలేదు.

Collecting taxes strictly in cash severely affected farmers. When prices of agricultural produce began falling after 1834, farmers were forced to sell much larger quantities of grain in a depressed market just to raise the cash needed to pay their fixed land taxes.

పన్నును కచ్చితంగా నగదులో వసూలు చేయడం రైతులను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. 1834 తర్వాత వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ధరలు పడిపోవడంతో, స్థిర నగదు పన్ను చెల్లించేందుకు రైతులు తక్కువ ధరల మార్కెట్లో మరింత ఎక్కువ ధాన్యాన్ని అమ్మాల్సి వచ్చింది.

Although Munro made an extraordinary initial survey, a truly complete, permanent, and detailed scientific land survey and revenue settlement was only achieved after the administration passed from the EIC to the British Crown.

మన్రో ప్రారంభ సర్వే చేసినప్పటికీ, సంపూర్ణమైన, శాశ్వతమైన, శాస్త్రీయ భూ సర్వే మరియు రెవెన్యూ బందోబస్తు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నుంచి బ్రిటిష్ రాజప్రభుత్వానికి పాలన బదిలీ అయిన తర్వాత మాత్రమే పూర్తయింది.

To make the vast Rayalaseema area administratively manageable, the single large collectorate of Ceded Districts was divided in 1808 into two separate districts: Bellary and Cuddapah.

విస్తారమైన రాయలసీమ ప్రాంత పరిపాలనను సులభతరం చేయడానికి, దత్త మండలాల పెద్ద కలెక్టరేటును 1808లో బళ్లారి, కడప అనే రెండు వేరు జిల్లాలుగా విభజించారు.

Kurnool was constituted as a separate district in 1858 (after the annexation of the Nawab's jagir), Anantapur was created in 1882, and Chittoor was formed in 1911, shaping the modern administrative map of Rayalaseema.

నవాబు జాగీరు విలీనం తర్వాత 1858లో కర్నూలు ప్రత్యేక జిల్లాగా ఏర్పడింది; 1882లో అనంతపురం, 1911లో చిత్తూరు జిల్లాలు ఏర్పడి ఆధునిక రాయలసీమ పరిపాలనా పటానికి రూపమిచ్చాయి.

Thomas Munro was born in Glasgow, Scotland, on 27 May 1761. His father, Alexander Munro, was a Glasgow merchant. He studied at Glasgow University before embarking on his career in India.

థామస్ మన్రో 1761 మే 27న స్కాట్లాండ్‌లోని గ్లాస్గోలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి అలెగ్జాండర్ మన్రో గ్లాస్గో వ్యాపారి; మన్రో భారతదేశానికి రాకముందు గ్లాస్గో విశ్వవిద్యాలయంలో చదివాడు.

Munro arrived in Madras on 15 January 1780 as a young military cadet. He spent the first twelve years of his Indian career serving in active combat roles within the Company's military ranks.

మన్రో 1780 జనవరి 15న యువ మిలిటరీ క్యాడెట్‌గా మద్రాసుకు వచ్చాడు. భారతదేశంలోని తన వృత్తిజీవితపు మొదటి పన్నెండు సంవత్సరాలు కంపెనీ సైన్యంలో క్రియాశీల యుద్ధ విధుల్లో గడిపాడు.

Between 1780 and 1792, Munro served in the army and participated in the intense military conflicts waged by the East India Company against Mysore rulers Haider Ali and his son Tipu Sultan.

1780–1792 మధ్య మన్రో సైన్యంలో పనిచేస్తూ మైసూరు పాలకుడు హైదర్ అలీ, అతని కుమారుడు టిప్పు సుల్తాన్‌లపై ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సాగించిన తీవ్రమైన యుద్ధాల్లో పాల్గొన్నాడు.

Following the Third Mysore War, Munro was selected to assist Captain Read in the civil administration of the newly acquired Bara Mahal (Salem) from 1792 to 1799. It was here that he helped design and implement the first Ryotwari experiments.

మూడో మైసూరు యుద్ధం తర్వాత, 1792–1799 మధ్య కొత్తగా స్వాధీనం చేసుకున్న బారామహల్ (సేలం) పౌర పరిపాలనలో కెప్టెన్ రీడ్‌కు సహాయం చేయడానికి మన్రో ఎంపికయ్యాడు. అక్కడే తొలి రైత్వారీ ప్రయోగాల రూపకల్పన, అమలులో భాగమయ్యాడు.

Under the Treaty of Srirangapatnam in 1792, Tipu Sultan ceded half of his territories to the EIC and its allies. The British portion included the Malabar coast and the Bara Mahals (modern Salem, Dharmapuri, and parts of Madurai in Tamil Nadu).

1792 శ్రీరంగపట్నం ఒప్పందం ప్రకారం టిప్పు సుల్తాన్ తన భూభాగంలో సగాన్ని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ, దాని మిత్రులకు అప్పగించాడు. బ్రిటిష్ వాటాలో మలబార్ తీరం, బారామహల్ ప్రాంతాలు—నేటి సేలం, ధర్మపురి, మదురైలోని కొన్ని భాగాలు—ఉన్నాయి.

Demonstrating deep empathy, Munro advanced government funds directly to the ryots in 1801–1802 to enable them to buy seeds, farm implements, work bullocks, and repair or construct agricultural wells, ensuring a swift revival of cultivation.

1801–1802లో రైతులు విత్తనాలు, వ్యవసాయ పనిముట్లు, పని ఎద్దులు కొనడానికి మరియు వ్యవసాయ బావులను మరమ్మతు చేయడానికి లేదా కొత్తవి తవ్వడానికి మన్రో నేరుగా ప్రభుత్వ నిధులను ముందస్తుగా ఇచ్చాడు. దీనివల్ల సాగు త్వరగా పునరుద్ధరించబడింది.

Munro did not wait for formal bureaucratic orders. He immediately authorized the repairs of the vital irrigation tanks and channels. This prompt action led to a bumper crop next year, allowing the government to collect 100% of its budgeted revenue.

మన్రో అధికారిక ఉత్తర్వుల కోసం వేచి ఉండకుండా ముఖ్యమైన చెరువులు, కాలువలను వెంటనే మరమ్మతు చేయించాడు. ఈ సత్వర చర్యతో తదుపరి సంవత్సరం అధిక దిగుబడి వచ్చి ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన రెవెన్యూలో నూరు శాతం వసూలు చేయగలిగింది.

Munro's report of April 1816 advocated for decentralization and efficiency. His recommendations—such as placing the supervision of the police under the District Collector instead of the Judge and empowering traditional village officials to handle petty local thefts—were formally adopted.

1816 ఏప్రిల్ నివేదికలో మన్రో వికేంద్రీకరణ, సామర్థ్యాన్ని సమర్థించాడు. పోలీసు పర్యవేక్షణను న్యాయమూర్తి నుంచి జిల్లా కలెక్టర్‌కు బదిలీ చేయడం, చిన్న దొంగతనాలను సంప్రదాయ గ్రామ అధికారులు చూసేలా చేయడం వంటి సిఫార్సులు అధికారికంగా ఆమోదించబడ్డాయి.

While touring the Kurnool district as the Governor of Madras, Munro contracted cholera. He passed away on 6 July 1827 at Pattikonda and was deeply mourned by the local population.

మద్రాస్ గవర్నర్‌గా కర్నూలు జిల్లాలో పర్యటిస్తున్నప్పుడు మన్రోకు కలరా సోకింది. 1827 జూలై 6న పత్తికొండలో మరణించగా స్థానిక ప్రజలు తీవ్రంగా శోకించారు.

Munro was highly venerated for his simple manners and genuine care for the poor. The local people of Rayalaseema regarded him as a saintly figure, calling him 'Mandava Rishi,' and the practice of naming newborn boys 'Munrolappa' after him persists to this day.

సాధారణ ప్రవర్తన, పేదలపై నిజమైన శ్రద్ధ కారణంగా మన్రోను ప్రజలు ఎంతో గౌరవించారు. రాయలసీమ ప్రజలు అతన్ని ‘మండవ రిషి’గా భావించారు; అతని పేరుతో బాలురకు ‘మన్రోలప్ప’ అని పేరు పెట్టే ఆచారం కొనసాగింది.

Vijayarama Raju, the Raja of Vizianagaram, refused to accept the sequestration of his estate and marched to Padmanabham (a sacred place halfway between Vizianagaram and Bheemunipatnam). In the battle on 10 July 1794, he was defeated and killed by Company forces.

విజయనగరం రాజు విజయరామరాజు తన ఎస్టేట్ స్వాధీనాన్ని అంగీకరించకుండా విజయనగరం, భీమునిపట్నం మధ్యనున్న పవిత్ర స్థలం పద్మనాభానికి వెళ్లాడు. 1794 జూలై 10న జరిగిన యుద్ధంలో కంపెనీ సేనల చేతిలో ఓడి మరణించాడు.

Following negotiations, the Vizianagaram estate was handed back to Narayana Babu upon his agreement to pay the outstanding arrears of Rs. 5 lakhs. In 1802, the Permanent Settlement was introduced, fixing the estate's annual peshcush at Rs. 6 lakhs.

నారాయణబాబు రూ.5 లక్షల బకాయిలు చెల్లించడానికి అంగీకరించడంతో విజయనగరం ఎస్టేట్‌ను తిరిగి అప్పగించారు. 1802లో శాశ్వత బందోబస్తు ప్రవేశపెట్టి, ఎస్టేట్ వార్షిక పేష్‌కష్‌ను రూ.6 లక్షలుగా నిర్ణయించారు.

When Munro assumed charge of the Ceded Districts in 1800, he faced 80 active poligars (petty military chiefs) who commanded 30,000 armed followers. They regularly looted villages, defied government authority, and had created a state of complete lawlessness.

1800లో దత్త మండలాల బాధ్యత చేపట్టినప్పుడు మన్రోకు 30,000 మంది సాయుధ అనుచరులను నడిపే 80 మంది క్రియాశీల పాలెగాళ్లు ఎదురయ్యారు. వారు గ్రామాలను దోచుకుంటూ ప్రభుత్వ అధికారాన్ని ధిక్కరించి తీవ్ర అశాంతిని సృష్టించారు.

Uyyalawada Narasimha Reddy, a prominent poligar of Kurnool, rose in open rebellion in 1846. He attacked the government treasury at Koilkuntla and gathered a force to challenge British hegemony.

కర్నూలుకు చెందిన ప్రముఖ పాలెగాడు ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి 1846లో బహిరంగ తిరుగుబాటు చేశాడు. కోయిలకుంట్ల ప్రభుత్వ ఖజానాపై దాడి చేసి బ్రిటిష్ ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేయడానికి సైన్యాన్ని సమీకరించాడు.

Narasimha Reddy was defeated by Captain Nolt at Moondlapadu. He temporarily escaped into the Nizam's territory, but upon returning to Kurnool, he was captured and publicly hanged at Koilkuntla to deter other rebels.

నరసింహారెడ్డి ముండ్లపాడు వద్ద కెప్టెన్ నాట్ చేతిలో ఓడిపోయాడు. కొంతకాలం నిజాం ప్రాంతానికి తప్పించుకున్నా, కర్నూలుకు తిరిగివచ్చిన తర్వాత పట్టుబడి ఇతర తిరుగుబాటుదారులకు హెచ్చరికగా కోయిలకుంట్లలో బహిరంగంగా ఉరితీయబడ్డాడు.

In the administrative and historical parlance of Andhra, 'Fituris' were the violent outbreaks or rebellions launched by tribal populations (Girijans) in the hilly, forest, and agency tracts against the exploitative policies of the British.

ఆంధ్ర పరిపాలనా, చారిత్రక వాడుకలో ‘ఫితూరీలు’ అంటే కొండలు, అడవులు, ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో బ్రిటిష్ దోపిడీ విధానాలకు వ్యతిరేకంగా గిరిజనులు చేపట్టిన హింసాత్మక తిరుగుబాట్లు లేదా కల్లోలాలు.

The tribals of Gulugonda in Visakhapatnam district harassed the administration for three years (1845–1848). They agreed to lay down their arms in 1848 only after the British offered a general amnesty and a formal pension/allowance to their leader, Chinna Bhupathi.

విశాఖపట్నం జిల్లాలోని గులుగొండ గిరిజనులు 1845–1848 మధ్య మూడు సంవత్సరాలు పరిపాలనను ప్రతిఘటించారు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సాధారణ క్షమాభిక్షతో పాటు వారి నాయకుడు చిన్న భూపతికి పింఛను లేదా భత్యం ఇస్తామని హామీ ఇచ్చిన తర్వాత 1848లో ఆయుధాలు వదిలారు.

The Girijan uprising in the Godavari district was led by Korukonda Subba Reddi, the headman of Koraturu. He was captured and executed. He confessed during his trial that he revolted because he heard rumors that Nana Saheb (a leader of the 1857 Revolt in the North) was advancing with a huge army to drive the British out.

కొరటూరు గ్రామ పెద్ద కోరుకొండ సుబ్బారెడ్డి గోదావరి జిల్లా గిరిజన తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించాడు. పట్టుబడి మరణశిక్ష పొందిన అతను, బ్రిటిష్ వారిని తరిమివేయడానికి నానాసాహెబ్ భారీ సైన్యంతో వస్తున్నాడనే వదంతి విని తిరుగుబాటు చేశానని విచారణలో చెప్పాడు.

The Savara tribal Girijans of the Parlakimedi area rose in rebellion during 1857–1858 under their leader Dundasena. The British quickly suppressed the uprising, and Dundasena was caught and executed by hanging.

1857–1858లో పర్లాకిమిడి ప్రాంత సవర గిరిజనులు దుండాసేన నాయకత్వంలో తిరుగుబాటు చేశారు. బ్రిటిష్ వారు ఉద్యమాన్ని త్వరగా అణచివేసి దుండాసేనను పట్టుకొని ఉరితీశారు.

In 1839, the Wahabi conspiracy to overthrow British rule active in North India reached Hyderabad and Kurnool. The Nawab of Kurnool, Ghulam Rasool Khan, was suspected of stockpiling arms and conspiring with Wahabis to preach Jehad. He was arrested, sent as a prisoner to Tiruchirapalli, and his estate was annexed by the Company.

1839లో ఉత్తర భారతదేశంలోని వహాబీ కుట్ర హైదరాబాద్, కర్నూలుకు విస్తరించింది. కర్నూలు నవాబు గులాం రసూల్ ఖాన్ ఆయుధాలు నిల్వ చేసి వహాబీలతో కలిసి జిహాద్‌కు కుట్ర చేశాడని అనుమానించి అరెస్టు చేసి తిరుచిరాపల్లికి పంపి, అతని ఎస్టేట్‌ను కంపెనీ విలీనం చేసింది.

Andhra's handloom industry, which once commanded global markets with its fine muslin and cotton prints, was destroyed because its handmade goods could not compete with the low-priced, mass-produced machine-made textiles imported from British industrial mills.

ఒకప్పుడు సున్నితమైన మస్లిన్, ముద్రిత పత్తి వస్త్రాలతో ప్రపంచ మార్కెట్లలో పేరు పొందిన ఆంధ్ర చేనేత పరిశ్రమ, బ్రిటిష్ పారిశ్రామిక మిల్లుల నుంచి వచ్చిన తక్కువ ధర, భారీ ఉత్పత్తి యంత్రనిర్మిత వస్త్రాలతో పోటీ పడలేక నాశనమైంది.

The Company prioritized British manufacturers. At home, they strangled the local textile industry by imposing heavy, internal transit duties and 'Moturpha'—an extremely unpopular and burdensome tax levied directly on every functional weaving loom.

కంపెనీ బ్రిటిష్ తయారీదారులకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది. స్థానిక వస్త్ర పరిశ్రమను అధిక అంతర్గత రవాణా సుంకాలు, పనిచేసే ప్రతి మగ్గంపై నేరుగా విధించిన అత్యంత భారమైన ‘మోతుర్ఫా’ పన్నుతో అణచివేసింది.

The decline was staggering: Visakhapatnam's exports collapsed from an average of Rs. 7 lakhs to Rs. 1 lakh; Machilipatnam's massive trade of Rs. 30 lakhs plummeted to a negligible Rs. 2,750; and Nellore's exports dropped from Rs. 1,80,000 to an astonishingly low Rs. 360.

విశాఖపట్నం ఎగుమతులు సగటు రూ.7 లక్షల నుంచి 1830ల నాటికి రూ.1 లక్షకు తగ్గాయి. మచిలీపట్నం వాణిజ్యం రూ.30 లక్షల నుంచి 1843–44లో రూ.2,750కు, నెల్లూరు ఎగుమతులు 1817–18లో రూ.1,80,000 నుంచి 1842–43లో రూ.360కు పడిపోయాయి.

Deprived of their livelihood and local aristocratic patrons, thousands of traditional handloom weavers were reduced to extreme poverty. A large number migrated overseas as coolies (indentured laborers) to British plantations in Sri Lanka, Burma, and Mauritius.

జీవనోపాధి, స్థానిక రాజవంశాల ఆదరణ కోల్పోయిన వేలాది సంప్రదాయ చేనేత కార్మికులు తీవ్ర పేదరికంలోకి జారిపోయారు. వారిలో చాలామంది శ్రీలంక, బర్మా, మారిషస్‌లోని బ్రిటిష్ తోటలకు ఒప్పంద కూలీలుగా వలస వెళ్లారు.

Carpet making in Eluru was introduced by Persian immigrants during the period of Muslim rule. Its carpets were highly acclaimed internationally and became the center of attraction ('cynosure of all eyes') at the prestigious London Exhibition of 1851.

ముస్లిం పాలనలో పర్షియన్ వలసదారులు ఏలూరులో తివాచీల తయారీని ప్రవేశపెట్టారు. ఏలూరు తివాచీలు అంతర్జాతీయ ప్రశంసలు పొంది, 1851 లండన్ ప్రదర్శనలో ‘అందరి దృష్టి కేంద్రం’గా నిలిచాయి.

Eluru carpets were highly authentic and sustainable. They were manufactured without any imported or foreign wool, utilizing only the local wool sheared from indigenous sheep raised in the Krishna and Godavari districts.

ఏలూరు తివాచీల తయారీలో దిగుమతి లేదా విదేశీ ఉన్ని వాడలేదు. కృష్ణా, గోదావరి జిల్లాల్లో పెంచిన స్థానిక గొర్రెల నుంచి తీసిన ఉన్నినే ఉపయోగించడం వాటి ప్రత్యేకత.

The two most popular and artistic designs of Eluru carpets were 'Farishkhani' and 'Ashunkhani.' Other notable varieties included 'Bulbandi,' 'Nabashkhany,' and 'Gopalraokhany.'

ఏలూరు తివాచీలలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన కళాత్మక నమూనాలు ‘ఫరీష్‌ఖానీ’, ‘అషున్‌ఖానీ’. ‘బుల్‌బందీ’, ‘నబాష్‌ఖానీ’, ‘గోపాలరావుఖానీ’ ఇతర ప్రసిద్ధ రకాలు.

The Famine of 1833, widely known as the 'Guntur Famine,' was one of the most catastrophic famines of the 19th century in Andhra. It led to massive loss of life and severe depopulation of entire villages.

‘గుంటూరు కరువు’గా ప్రసిద్ధమైన 1833 కరువు 19వ శతాబ్దంలో ఆంధ్రను తాకిన అత్యంత విపత్కర కరువుల్లో ఒకటి. ఇది భారీ ప్రాణనష్టానికి, అనేక గ్రామాలు తీవ్రంగా జనాభా కోల్పోవడానికి దారితీసింది.

The only major irrigation infrastructures built by the Company in Andhra were the anicuts over the Godavari River in 1847 and the Krishna River in 1853. These projects (designed by Sir Arthur Cotton) brought immense prosperity to the delta regions, though other regions were neglected.

ఆంధ్రలో కంపెనీ నిర్మించిన ప్రధాన నీటిపారుదల నిర్మాణాలు 1847లో గోదావరి నదిపై, 1853లో కృష్ణా నదిపై నిర్మించిన ఆనకట్టలు. సర్ ఆర్థర్ కాటన్ రూపకల్పన చేసిన ఈ ప్రాజెక్టులు డెల్టా ప్రాంతాలకు గొప్ప సౌభాగ్యం తెచ్చినా ఇతర ప్రాంతాలు నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యాయి.

The judiciary was highly corrupt and inefficient. Rather than appointing qualified legal professionals, the East India Company routinely transferred officials who had failed or proved incompetent in the revenue department to the law department, leading to the popular joke that the judiciary was a 'refuge of the destitute.'

కంపెనీ న్యాయవ్యవస్థ అవినీతి, అసమర్థతతో నిండిందని మూలపత్రం వివరిస్తుంది. అర్హులైన న్యాయ నిపుణుల బదులు రెవెన్యూ శాఖలో విఫలమైన అధికారులను న్యాయశాఖకు బదిలీ చేయడంతో ప్రజలు దానిని ‘దిక్కులేనివారి ఆశ్రయం’గా ఎగతాళి చేశారు.